Ekosistem Nedir ?

Belli bir yerde bulunan canlılar ve bu canlıları içine alan cansız varlıkların karşılıklı olarak birbirleriyle karşılıklı şekilde ortaya çıkan ve devamlılığı olan ekolojik sistemlere ekosistem ismi verilmektedir. Doğal çevremiz ekosistem olarak bilinir. Doğal çevre, insanın faaliyetleri sonucunda oluşmadığı ve kendi kendine oluştuğu çevre olarak bilinmektedir. İnsan hayatı ve doğal yaşam farklı dengelere göre oluşmuştur. İnsanın çevresiyle birlikte kurduğu ilişki en önemli dengeler arasında yer alır. Bu sistemler arasında var olan ilişkiler genel olarak kişilerce fark edilmeyen uzun ilişkiler şeklinde birbirine bağlı ve uzun zaman sürecek ilişkiler olmaktadır. Bahsi geçen doğal sisteme dışarıdan olabilecek etkilerin sonucu olarak doğal dengeyi meydana getiren sürecin içinde ortaya çıkan olaylar, bu sürecin tümünü etkileyerek bu dengede olumsuz sonuçların meydana gelmesine sebep olur. Canlı varlıklar ile cansız varlıkların çevre elementleri birbirlerine sıkı bir ilişki durumundadır. Bunlardan bir tanesi olmazsa diğerinin düşünülmesi mümkün değildir. Karşılıklı şekilde madde alışverişi yapılan bir şekilde birbirlerine etki eden organizmalarla, cansız maddelerin yer aldığı herhangi bir doğa parçasının bir ekosistem olduğu kabul edilmektedir. Ekosistem, bireysel organizmalar veya toplumlardan çok bütün mekanın işlevlerinin nasıl olduğu konusuyla yakından ilgilenmektedir. Bir alanda yer alan ekosistemi meydana getiren canlı organizmaların cansız çevresiyle oluşan ilişkilerinin incelemesini yapar. Bir ekosistem, normal şekilde abiyotik maddeler, üreticiler, tüketiciler ve ayrıştırıcılardan oluşmaktadır. Ekosistemlerde hayat, enerji akışı ve besin döngüleriyle devam eder. Açık bir sistem olma özelliğine sahip ekosistemde, enerji ve besin giriş-çıkışı sürekli olarak yaşanır.

Ekosistemde var olan dört temel bulunur;

1-Cansız varlıklar. (inorganik ve organik maddeler)

2-Primer üreticiler. (yeşil bitkiler – ototroflar)

3-Tüketiciler (bitkisel ve hayvansal maddeleri yiyenler – hetotroflar)

4-Ayrıştıcılar (bakteri ve mantarlar – saprofitler)

Ekosistem Dengesi

Ekosistemde yer alan dengeye “ekosistem dengesi” adı verilir. Doğal dengenin bozulduğu zamanlarda, ekosistem dengesinde de bozulmalar görülür ve ekolojik problemlerin meydana gelmesine sebep olur. Var olan ekosistem dengesinde bozulmanın sona ermesi ve ardından da bozulmuş olan bu ekosistem yerine yeni bir ekosistemin ortaya çıkmasına süksesyon, yani yerini alma adı verilmiştir. Hayatımıza devam ettiğimiz dünyada ekosistem dengesinin bozulmasına en büyük etkiyi yapan varlık insanlardır. İnsan nüfusu ve faaliyetleri çoğaldıkça ekosistemin dengesinde de büyük bozulmalar ortaya çıkmaktadır. Diğer taraftan insanlar haricinde, bitkiler ya da hayvanlarında ekosistemin dengesinde bozulmalar yaptıkları görülmüştür. Tarım bölgesinde yer alan kuş çeşitlerinin büyük oranda artış göstermesi, hububat üretiminde olumsuz sonuçları doğurur. Ayrıca kuş çeşitlerinin büyük oranda azalması durumu da, kuşların yediği zararlı böceklerin miktarında artış yaşanmasına sebep olur. Fakat, bütün bu olaylarda insanın katkısı oldukça fazladır. Normal şartlarda insanın bulunmadığı doğal bir ortamda, ekosistem dengesi büyük oranda etkilenmektedir.

Ekosistemlerin Özelikleri

Ekosistem biyosferin bir kısmı veya parçası olmaktadır ve büyüklük ya da genişlik açısından çok farklı olabilmektedir. Bir su birikintisi, bir buğday tarlası ekosistem için en güzel örneklerdendir. Yalnız kısıtlı ekosistemlerin genel olarak belirli bir süre olarak sınırlı bir hayatı mevcuttur. Bu durumun tam tersi olarak Afrika savanaları veya Avrupa’nın geniş yapraklı ormanları örneklerinde olduğu gibi, bazı Ekosistemler büyük bir bölgeyi kaplamaktadır. Büyüklükleri fark etmeksizin, bir Ekosistemin sınırları neredeyse tamamen belirlidir. Genel olarak birbirine komşu olan ekosistemler arasında bir geçiş bölgesinin olduğu görülür. Ekotonların en büyük özelliği, kendisine has olan iklimi ve daha zengin faunasının olmasıdır.

Ekosistemdeki Bozulmaların Çevreye Etkileri

Ekosistemde oluşan bozulma bir bütün halinde bulunan çevrenin yapı ve işleyişini olumsuz yönde etkilemektedir. Kimi varlıkların miktarında azalma yaşanması diğer başka varlıkların azalmasına veya artmasına sebep olmaktadır. Madde döngülerinin gerçek duruma gelmesine olumsuz etkisi vardır. Bunun sonucunda da doğada yer alan enerji tükenmeye doğru yol alır. Ekosistemlerin bozulmasının ardından çevreye olan etkileri sizlerle paylaşıyoruz.

1-Dünya Coğrafyasında Değişme:

Ekosistemin genel unsurlarını meydana getiren iklim, toprak, hava, bitki hayvan gibi varlıkların olumsuz olarak değişmesi çevrenin ekolojik özelliklerinin de değişmesine sebep olmaktadır. Uzun zaman boyunca devam eden kuraklığın ardından bir ekosistemde yer alan bitki ve hayvan miktarında hızlı bir şekilde azalma olur, suların kirlenmesinin ardından suya ışık girişinde düşüş ortaya çıkar ve suyun hava oranında düşme yaşanır. Toprakta ortaya çıkan tahribat ve kirlenmelerin öncesinde bitkilerin, ardından da diğer bütün canlıların zaman geçtikçe ölmesine sebep olur. Ormanların tahrip edilmesi ve yanması çevrenin çöl haline gelmesine ve ardından da küresel ısınmaya büyük etki eder.

2. İklimde Değişme:

İklim özelliklerinin değişmesiyle beraber ekosistemde var olan canlı hayat ve dağılışta olumsuz yönde etkiler ortaya çıkar. İkliminde değişmenin yaşandığı bir yerde bir takım canlılar göç etmek zorunda kalırken, bir takım canlılarda orada ölür ya da ortama  uymak için çabalar. Küresel ısınmanın bir sonucu olarak ozon tabakasında incelme meydana gelir, ormanların sayısının düşmesi, havada kirlenme, yağışlarda azalma, çölleşmenin hız kazanması bir bölgede var olan iklimin ve coğrafik yapının değişmesinde büyük etkiye sahiptir.

3. Erozyonlar Çoğalır:

Toprak, su ve rüzgarın etkisiyle aşınarak taşınan çevrede bulunan bitki örtüsünün düşmesi şiddetli yağmurların yağmasına, karların kısa zaman içinde erimesine, fırtınaların meydana gelmesine, toprağın yanlış şekilde sürülmesine, eğimli yerlerde bulunan ormanlarda yangın gibi sebepler erozyonların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.

4. Su Kaynaklarında Azalma:

Suların kirlenmesi ve kurumasının ardından var olan içilebilir su miktarı düşer, çevrede yer alan su kaynaklarında düşme yaşanmasına, yağışların azalmasına, tarımsal verimde azalma yaşanmasına ve hidroelektrik santrallerde buluna merhaba enerji üretiminde kısıtlama yapılmasına sebep olmaktadır. Bu olayların sonucunda da canlıların beslenmelerinde olumsuz etkilerin ortaya çıkmasına neden olur.

5. Enerji Kıtlığının Meydana Gelmesi:

Maden sayısının azalmasının ardından termik santraller, su kaynaklarında düşüş olmasının ardından hidroelektrik santralleri, petrol miktarında düşmenin sonrasında ulaştırma araçlarının kullanım miktarı ve verimliliğinde azalma görülür. Enerji kıtlığı ortaya çıkarsa insanların sosyal hayatı büyük oranda zarar görür.

6. Canlı Türünde Azalma:

Ekosistemde yer alan fiziksel ve kimyasal şartlarda değişme meydana gelmesi canlıların yaşama, yayılış ve üremesine olumsuz olarak etki eder. Bozulmaya başlayan ortama uyan canlılar hayatını devam ettirirken diğer canlılar ise ölür. Çevrede var olan bitkilerde azalma olması besin zincirinde bulunan canlı tür ve miktarında azalmanın ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.

Anahtar Kelimeler:
EkosistemDoğaDünya
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.