Zatürre Nedir? Kimlerde Görülür?

Pnömoni, diğer tabirle ifade edilen ve sık sık karşımıza çıkan ismiyle zatürre, akciğerde bulunan hava keseciklerinin iltihaplı bir sıvıyla dolması sonucu oluşan hastalıktır. Virüsler, bakteriler ve çok az ihtimalle görülen mantar enfeksiyonlarının akciğerlere temas etmesiyle meydana gelen zatürre çok bulaşıcı bir hastalıktır. Zatürre Türkiye'de en fazla 0-4 yaş arası çocuklara bulaşan ve en fazla ölüme sebep olan hastalıklardan bir tanesidir. Söz konusu hastalık her yaş gurubunda ortaya çıkabilir fakat 2 yaş altındaki çocuklarda, bağışıklık sisteminin aşırı zayıf olmasından dolayı ve 65 yaş üstündeki bireylerde zatürre çok daha tehlikeli hale gelebiliyor. Zatürre, en fazla çok hastalığı veya daha öncesinde geçirilen akciğer hastalığı bulunan çocuklar ile erken doğumların olduğu durumlarda karşı kısa çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün paylaşmış olduğu bilgilere göre dünya üzerinde her sene 100 kişi içinden 1-2 tanesi zatürreye yakalanmaktadır. Zatürre semptomları üst solunum enfeksiyonlarına, Covid-19 belirtilerine ve grip ile oldukça fazla karıştırılmasından dolayı insanlar doktora geç gidebiliyor, bu durumda da hastalık ilerliyor ve tedavi edilmesi zor bir hale geliyor. Dünyada bütün vefatların yaklaşık olarak %7'lik kısmı zatürre sebebiyle meydana geldiği tahmin ediliyor. Diğer taraftan özellikle KOAH, diyabet, kalp hastalığı ve böbrek yetmezliği tarzındaki kronik hastalığı bulunan kişiler, küçük çocuklar, hamileler ve yaşlı insanların zatürre hastalığından korunmaları amacıyla zatürre aşısı yaptırmaları adına doktora danışmaları gerekmektedir.

Zatürre Nasıl Bulaşır?

Zatürre hastalığına ortam hazırlayan grip ve grip tarzındaki viral solunum yolu enfeksiyonları bulaşıcı özelliktedir. Hapşırık ve öksürük yoluyla yayılmaları mümkün olduğu gibi ağız, bardak, mendil, çatal-kaşık, kapı kolu gibi eşyalara temas etme ve ardından da ellerin ağıza temas edilmesiyle de bulaştıkları görülür. Hasta bireyin, yaşlılar, hamileler ve çocukların yanına mesafe koyması oldukça önemli bir konudur. Toplu taşıma araçları ve kalabalık yerler bu hastalığın bulaşma riskinin artmasına sebep olan yerlerdir. Az ihtimalle de olsa ağız ve mide içeriğinin solunum yoluna kaçması, bir takım kimyasalların solunması durumu da zatürreye sebep olan etmenlerdir.

Zatürre Hastalığından Korunma Yolları Nelerdir?

Zatürre hastalığından korunmak için en önemli yol aşı olmaktır. Sağlık Bakanlığı, ulusal aşı takvimi içerisinde yer alan bütün çocukların 2, 4, 6 ve 12’nci ayların bitiminde zatürre aşısı olmasının önemini dile getirmiştir. Bununla birlikte, risk faktörü olan, özellikle 65 yaşın üzerinde bulunan bireylerin konuya ilişkin doktorlarına danışmaları büyük önem arz etmektedir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

-En fazla dikkat edilmesi gereken konu, burun ve ağza dokunulmasının ardından ve yiyecekleri tüketmeden öncesinde elleri düzenli şekilde ve iyice yıkamak gerekir.

-Öksürük ve hapşırık sonrası kullanılan mendil atılmalı ve mümkün olduğunca da eller yıkanmalıdır.

-Bardak veya mutfak eşyaları kimseyle paylaşılmamalıdır.

-Sigara, alkol gibi bağışıklık sistemini baskı altına alan ve güçsüz bırakan alışkanlıklardan uzak durulmalıdır.

Zatürre Hastalığın Sebepleri Nelerdir?

Zatürre genel olarak Streptococcus pneumoniae (Pnömökok mikrobu) diye tabir edilen bakteri kaynaklı olan enfeksiyon sonucunda ortaya çıkar. Toplumdaki zatürrelerden %50’sinin bu bakteriden dolayı meydana geldiği bilinir. Bununla birlikte, Haemophilus influenza, Mycoplasma pneumoniae gibi farklı bakteri türleri de zatürreye sebep olabilir. Diğer taraftan, rhinovirus, coronavirus, influenza, adenovirus gibi mevsimsel soğuk algınlığı ve gribe sebebiyet veren virüslerle, özellikle çocuklarda bronşite ortam hazırlayan RSV (respiratuar sinsityal virüs) de zatürrenin oluşmasına sebep olabilmektedir. Mantardan dolayı oluşan zatürreler oldukça nadir görülür ve bağışıklık sistemi aşırı şekilde düşük olanlarda ortaya çıkar.

Zatürre Belirtileri Nelerdir?

En başta havaların soğumaya başlamasıyla beraber zatürre hastalığının görülme oranın da artış olur. Basit olarak bu hastalığın bulguları, diğer üst solunum yolu enfeksiyonları ile birebir aynı olmaktadır. Burunda akıntı, hapşırma, öksürük ve onu izleyen bir takım belirtiler bir zaman sonra ortaya çıkmaktadır. Zatürre hastalığı çoğu kez Covid-19 ya da grip ile karıştırıldığı için tedavi noktasında geç kalınması durumu ortaya çıkar ve bu durumda da ciddi sağlık sorunları oluşabilir. Hatta bu durum hayati tehlikenin bile ortaya çıkmasına sebep olabilir. Özellikle 3 gün boyunca devam eden yüksek ateş, göğüs ve yan ağrısı ve genel durum bozukluğu zatürre hastalığının gripten ayırt edilmesi noktasında önemli bir işaret olmaktadır. Zatürre Hastalığının en belirgin belirtileri ise şu şekildedir;

-Öksürme

-Uzun süre devam eden yüksek ateş

-Üşüme ve titreme

-Devamlı süren sarı-yeşil balgam

-Hızlı soluk alınıp verilmesi

-Nefes alımında zorlanma

-Göğüs ağrısı

-Baş ağrısı

-Yan ağrısı

-Yorgun ve halsiz olma

-Karın ağrısı ve karında şişkinlik hissi

-Kusma veya kusacakmış gibi olma

-65 yaş üzerindeki kişilerde bilinçte bulanıklık

Zatürre Tanı Teknikleri

Zatürre oldukça tehlikeli bir hastalık türüdür ve hızlı şekilde teşhis edilip tedavisine başlanması gerekmektedir. Doktor ilk olarak şikayetleri dinledikten sonra tıbbi durumunu alır ve daha sonra fizik muayenesine geçer. Zatürre tanısı yapılırken, özellikle akciğerlerin muayene edilmesi noktasında oldukça önemlidir. Fizik muayene ile birlikte, doktorunuz klinik durumunu göz önüne alarak buna göre, tanıyı kesin hale getirmek ve tedaviye gereken durumu kazandırmak amacıyla akciğer filmi, bilgisayarlı tomografi, kan tetkikleri, balgam kültürü gibi tetkikleri talep edebilir.

Zatürre Tedavi Yöntemleri

Zatürre tedavisinin yapılması için kişinin klinik durumu, yaş, sebep olan bakteri ya da virüsün çeşidi, radyoloji ve laboratuvar belirtileri ve kişisel risk durumları göz önüne alınır. Solunum yetmezliği belirtileri bulunuyorsa tedavi hastanede ortamında yapılması daha uygun olabilir. Fakat kişinin genel durumu ve klinik belirtiler uygun olursa yakın dönemlerle kontrole gelmesi ve tedavisinin evde yapılarak, takip edilmesi de mümkündür. Virüs kaynaklı olan zatürrelerde antibiyotik tedavisi genellikle tercih edilmez. Bu tarz olaylarda doktorun kişiye istirahat etmesini ve bol sıvı tüketmesini önermesi sıkça görülür ve uygun görülmesi durumunda şikayetlerini azaltacak bazı ilaçları yazabilir. Belirtiler şiddetli olursa ya da komplikasyon yaşama olasılığını yükselten başka koşullar mevcutsa, tedaviye hastane ortamında devam edilmesi gerekebilmektedir. Bakteri kaynaklı olan zatürrede antibiyotik tedavisi uygulaması yapılır. Zatürre hastalığını tedavi etmekte istirahat oldukça önemli olmaktadır. Hastalığın iyileşmesinin ardından bir ay süresince hafif halsizlik durumu olabilir. Hastalar doktora gitmeyerek kendi kendisine antibiyotik kullanması durumu hastalığın daha ciddi hale gelmesine sebep olabilir ve riski daha fazla artırır.  Doktora gitmeden kesinlikle eş-dost tavsiyesiyle ilaç kullanımı yapılmaması gerekmektedir. Çok fazla antibiyotik kullanmak ve uygun görülmeyen ilaçların tercih edilmesi, dirençli mikroorganizmaların gelişmesi ve bununla beraber de gerçek tedavinin başarı oranının düşmesine sebebiyet verebilir.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.